Winkelwagen
Jamones Ibéricos
Hamhouder Sagra Evolution e11 kaakgrip staal
IBERICO HAM KOPEN
WAAR JE OP MOET LETTEN BIJ HET KOPEN VAN IBÉRICO HAM OF EEN IBÉRICO SCHOUDERHAM
Bij het kopen van ibérico ham (Jamón Ibérico) spelen veel factoren een rol als je de beste keuze wilt maken. Daarmee bedoel ik niet de ham van de hoogste kwaliteit, maar de beste verhouding tussen kwaliteit en prijs die bij jouw budget past voor dit voortreffelijke product van het Iberisch Schiereiland.
We spreken van het Iberisch Schiereiland omdat de varkens waar zowel de hammen als de schouderhammen vandaan komen uit deze regio moeten stammen, waar het inheemse varkensras thuishoort. Ze worden er geboren, groeien er op, worden er gevoerd, geslacht en verwerkt volgens de geldende regelgeving, zodat de hammen en schouderhammen als ibérico mogen worden aangemerkt.
In Spanje maken veel producenten dit voortreffelijke product. Elke producent heeft zijn eigen handtekening, maar vier beschermde oorsprongsbenamingen verdienen altijd een vermelding: BOB Guijuelo, BOB Jabugo, BOB Los Pedroches en BOB Dehesa de Extremadura. Deze beschermde oorsprongsbenamingen omvatten de gebieden waar de beste ibérico hammen worden gemaakt. De provincies Huelva, Córdoba, Sevilla, Badajoz, Cáceres en Salamanca zijn het meest geschikt voor de productie en bereiding van dit product.
Hieronder leggen we in het kort uit waar je op moet letten als je online ibérico ham of een ibérico schouderham (Paleta Ibérica) koopt.
We beginnen met uitleg over wat ibérico hammen en schouderhammen zijn, welke soorten er bestaan en welke factoren meespelen bij de aankoop.
Verschillen tussen een ibérico ham en een ibérico schouderham
Wie online een ham of een schouderham koopt, vraagt zich altijd af welke de beste keuze is. Dat komt vooral door gebrekkige informatie over deze producten: een ham is een ham en een schouderham is een schouderham. Het zijn totaal verschillende producten qua vorm, grootte, smaak, aroma, gewicht, vleesopbrengst, gemak van snijden, rijping en prijs per kilo, naast nog veel meer factoren. Hieronder informeren we je over dit alles, zodat je de ham of schouderham kunt kiezen die het best bij je wensen past.
Wat is een ibérico ham?
Ibérico hammen komen van de achterpoten van varkens met een minimale raszuiverheid van 50% ibérico. Een certificeringsinstantie moet die zuiverheid garanderen.
Daarom zijn er op de markt hammen van 50% ibérico, 75% ibérico en 100% ibérico, die afhankelijk van het voer tot een bepaald type ham leiden, zoals we hieronder laten zien.
De kruising kan met verschillende rassen plaatsvinden. Het Duroc-varken is het meest gebruikelijk vanwege de uitstekende vetinfiltratie en het hogere gewicht.
Als algemene regel geldt: hoe hoger de ibérico raszuiverheid van het varken, hoe slanker de poten en hoe dunner de onderpoot, mede dankzij de dagelijkse beweging van het dier.
Wat is een ibérico schouderham?
Ibérico schouderhammen (Paletas Ibéricas) zijn de schouders van de voorpoten van varkens met een minimaal ibérico rasaandeel van 50%. Net als bij de hammen bestaan er, afhankelijk van de raszuiverheid, schouderhammen van 50% ibérico, 75% ibérico en 100% ibérico.
Deze schouderhammen onderscheiden zich van serrano-schouderhammen doordat ze slanker zijn en een dunnere onderpoot hebben, des te meer naarmate het varken zuiverder ibérico is en tijdens zijn leven meer beweegt.
Soorten ibérico hammen en ibérico schouderhammen
De soorten ibérico ham worden volgens het Real Decreto 4/2014 van 10 januari tot goedkeuring van de kwaliteitsnorm voor ibérico vlees, ham, schouderham en lendenstuk als volgt ingedeeld:
Soorten ibérico hammen
De soorten ibérico ham worden ingedeeld op twee hoofdcriteria: het voer en de raszuiverheid van het varken. Voor het bijbehorende label moeten nog veel meer controles worden doorlopen, zoals de leeftijd van het varken in maanden, de slachtdatum, het karkasgewicht en de minimale rijpingstijd.
Hieronder leggen we kort de verschillende soorten uit, naar raszuiverheid en voer:
Jamón de Bellota 100% Ibérico (zwart label)
Deze ham komt van 100% ibérico varkens die in de montanera (eikelseizoen) worden gevoerd met eikels, gras en andere natuurlijke bronnen van de dehesa (Spaans eikenweidelandschap). Het is het kroonjuweel en de ham die producenten meestal gebruiken voor hammen met beschermde oorsprongsbenaming, omdat het de hoogste kwaliteit is.
Voor wie de oude benamingen nog kent: dit is de raszuivere ibérico eikelham, de enige ham die tegenwoordig nog Pata Negra ham mag heten.
Een ander kenmerk is de hoef, meestal zwart, maar met veel slijtage door de wandelingen die het varken in de dehesa maakt op zoek naar voedsel en naar de beschikbare drinkplaatsen.
Deze varkens hebben een minimaal aantal hectare tot hun beschikking, afhankelijk van de productie en kwaliteit van de eikels van de steeneiken in de dehesa, waar ze de montanera doorlopen.
Jamón de Bellota 75% Ibérico (rood label)
Het is belangrijk om een ham van 75% ibérico te onderscheiden van een ham met 50% ibérico ras. Laat je niets op de mouw spelden: de kwaliteit is niet gelijk, en 75% is altijd beter dankzij de hogere ibérico raszuiverheid.
Deze hammen komen van varkens waarvan de moeder 50% raszuiver is en het mannelijke dier 100% (zuiver ibérico varken). Ze worden in de montanera gevoerd met eikels, gras en andere natuurlijke bronnen van de dehesa. Meer bouquet en aroma dan 50% ibérico.
Net als bij de 100% ibérico eikelhammen zijn de stukken slank, met een iets minder dunne onderpoot en een meestal zwarte hoef, waarop de slijtage zichtbaar is van de wandelingen en verplaatsingen van de varkens door de dehesa op zoek naar water en eikels.
Deze varkens hebben een minimaal aantal hectare tot hun beschikking, afhankelijk van de productie en kwaliteit van de eikels van de steeneiken in de dehesa, waar ze de montanera doorlopen.
Jamón de Bellota 50% Ibérico (rood label)
Deze hammen hebben bijna dezelfde kenmerken als die van 75% ibérico, maar de kwaliteit is lager door het lagere rasaandeel. De moeder is meestal een Duroc en het mannelijke dier een 100% ibérico (zuiver ibérico varken). Ze worden in de montanera gevoerd met eikels, gras en andere natuurlijke bronnen van de dehesa.
Naarmate de ibérico raszuiverheid daalt, wordt de poot minder slank. Doordat de dieren in de montanera in de dehesa grazen, blijven ze toch zeer slank.
De hammen zijn hoe dan ook zeer slank, maar met een iets minder dunne onderpoot dan bij 75%, en met een meestal zwarte hoef die is afgesleten door de wandelingen door de dehesa op zoek naar voedsel en water tijdens de montanera.
Jamón de Cebo de Campo Ibérico (groen label)
Ibérico Cebo de Campo hammen (scharrelhammen) komen van ibérico varkens die meestal extensief worden gehouden en gevoerd met bronnen uit de dehesa of het open land, aangevuld met krachtvoer dat vooral uit granen en peulvruchten bestaat. Het varken kan 50%, 75% of 100% ibérico zijn.
Bij deze hammen vind je volgens ons meestal de beste verhouding tussen kwaliteit en prijs. De prijs ligt vaak zo'n 50% lager dan die van een ibérico eikelham, omdat de varkens in vrijheid worden gehouden op extensieve bedrijven. Ze hebben veel ruimte om te eten en te bewegen, wat zorgt voor een goede vetinfiltratie, en soms kunnen ze zelfs de overgebleven eikels van de eikelvarkens eten.
Deze hammen kunnen afkomstig zijn van ibérico varkens met elk rasaandeel boven 50% (meestal 50%), en zijn dus min of meer slank en hebben een min of meer dunne onderpoot, afhankelijk daarvan. De hoef is meestal zwart en toont slijtage naar gelang de beweging van het dier. Daarom adviseren we altijd de ham met de meest afgesleten hoef te kiezen.
Jamón de Cebo Ibérico (wit label)
Dit is de ham van de laagste kwaliteit binnen het assortiment ibérico hammen. Hij komt van ibérico varkens die op intensieve bedrijven worden gevoerd met krachtvoer dat vooral uit granen en peulvruchten bestaat. Het varken kan 50%, 75% of 100% ibérico zijn, meestal met een raszuiverheid van ongeveer 50%.
Het blijft een kwaliteitsham, ook al is het de laagste klasse van de ibérico hammen. Deze hammen zijn minder slank dan de rest: hoewel de raszuiverheid invloed heeft op de slankheid, hebben de dieren door de intensieve houderij niet de ruimte om dagelijks te bewegen, wat hammen juist slank maakt. Door dit gebrek aan beweging zijn ze minder slank en hebben ze een dikkere onderpoot dan de voorgaande soorten. Bovendien is de vetinfiltratie lager en zijn smaak en aroma minder uitgesproken dan bij de andere soorten, waar het natuurlijke voer unieke, voortreffelijke smaken geeft.
Soorten ibérico schouderhammen
Om het kort te houden: je kunt dezelfde principes van de hammen op de schouderhammen toepassen. Daarom delen we de ibérico schouderhammen alleen in naar voer en rasaandeel, zonder uitgebreide uitleg.
Paleta de Bellota 100% Ibérica (zwart label)
Schouderham van 100% ibérico varkens die in de montanera worden gevoerd met eikels, gras en andere natuurlijke bronnen van de dehesa. Dit is de voormalige raszuivere ibérico eikelschouderham en de enige die Pata Negra schouderham mag heten.
Paleta de Bellota 75% Ibérica (rood label)
Schouderham van varkens waarvan de moeder 50% raszuiver is en het mannelijke dier 100% (zuiver ibérico varken), gevoerd in de montanera met eikels, gras en andere natuurlijke bronnen van de dehesa. Meer bouquet en aroma dan 50% ibérico.
Paleta de Bellota 50% Ibérica (rood label)
Schouderham van varkens waarvan de moeder meestal een Duroc is en het mannelijke dier een 100% ibérico (zuiver ibérico varken), gevoerd in de montanera met eikels, gras en andere natuurlijke bronnen van de dehesa.
Paleta de Cebo de Campo Ibérica (groen label)
Schouderham van ibérico varkens die meestal extensief worden gehouden en gevoerd met bronnen uit de dehesa of het open land, aangevuld met krachtvoer dat vooral uit granen en peulvruchten bestaat. Het varken kan 50%, 75% of 100% ibérico zijn.
Paleta de Cebo Ibérica (wit label)
Schouderham van ibérico varkens die op intensieve bedrijven worden gevoerd met krachtvoer dat vooral uit granen en peulvruchten bestaat. Het varken kan 50%, 75% of 100% ibérico zijn.
Vleesopbrengst van ibérico ham en schouderham
Een belangrijke factor bij het kiezen van een ham of schouderham is de vleesopbrengst. Die is bij de ham hoger dan bij de schouderham, gemiddeld ongeveer 5%:
| Ham | Schouderham | |
| Cebo ibérico | 36% - 44% | 31% - 40% |
| Cebo de campo ibérico | 36% - 44% | 31% - 40% |
| bellota 50% ibérico | 36% - 42% | 30% - 35% |
| bellota 75% ibérico | 36% - 42% | 30% - 35% |
| bellota 100% ibérico | 35% - 40% | 28% - 33% |
Door dit verschil krijg je als je voor het eerst een ibérico schouderham koopt vaak de indruk dat er veel spek en bot aan zit en weinig vlees om te snijden.
Hoe snijd je een ham of een schouderham?
Hier willen we de nadruk op leggen: het snijden van een ham is heel anders dan het snijden van een schouderham. Door de vorm van het bot in elk van de stukken is het snijden van de ham eenvoudiger dan dat van de schouderham voor niet-professionele hamsnijders, waardoor je de vleesopbrengst beter benut.
Is er veel prijsverschil tussen een ibérico ham en een ibérico schouderham?
Het antwoord is ja. De prijs per kilo van ibérico ham ligt meestal ruim 30% hoger dan de kilo-prijs van ibérico schouderham van hetzelfde type. Omdat de vleesopbrengst van een ham 5% tot 13% hoger is dan die van een schouderham, terwijl het prijsverschil meestal boven de 30% ligt, kunnen we zeggen dat het voordeliger is om een schouderham te kopen dan een ham van ibérico ras.
Daar staat tegenover dat de schouderham veel moeilijker te snijden is. Kies je voor een schouderham, dan raden we je aan altijd de zwaarste te nemen.
Dus: ibérico ham of schouderham kopen?
We hebben te maken met twee totaal verschillende producten, waarvan het vlees niet gelijk is. De ham heeft een mildere smaak dan de schouderham, met een intenser aroma en een sterkere smaak doordat het vlees dichter bij het bot zit.
Zoals uitgelegd verschillen ook de vleesopbrengst en de prijs, twee zeer belangrijke factoren bij je keuze.
Komt daar nog bij dat het snijden van een ham anders is dan dat van een schouderham, waarbij het snijden lastiger is. Als het smaakverschil je niet uitmaakt en je goed kunt snijden, heeft de schouderham de beste prijs-kwaliteitverhouding. Ben je niet zo handig met snijden, dan is het lastiger om een schouderham goed te snijden en de maximale vleesopbrengst te halen. In dat geval raden we de hammen aan.



